Edukacja stanowi wyzwanie dla wszystkich środowisk, jednak to w małych miasteczkach i na wsiach mieszkańcy borykają się z największymi przeszkodami. Chociaż braki w systemowym wsparciu można nadrabiać ogromnym zaangażowaniem, potężną barierą pozostaje wykluczenie komunikacyjne, które uniemożliwia młodym talentom pełny rozwój i uczestnictwo w zajęciach pozalekcyjnych.
Idealnym przykładem na to, jak wielkie możliwości drzemią w mieszkańcach prowincji, jest postać Wincentego Witosa. Choć był samoukiem i ukończył jedynie cztery semestry szkoły, dzięki pochłonięciu potężnej biblioteki stworzył teksty, których nie powstydziłby się niejeden profesor. Z jego życiorysu płynie wniosek, że nawet przy symbolicznej lampie naftowej można osiągnąć niezwykle wysoki poziom, co stało się fundamentem do uruchomienia specjalnego programu stypendialnego. Jak powiedział Agencji Informacyjnej FABRYKA NEWSÓW dyrektor Instytutu Witosa, Piotr Kosiak, organizacja chce w ten sposób wspierać młode talenty z małych miejscowości i pokazywać im, że nie mają powodów do wstydu.
Wzorem krajów skandynawskich, takich jak Szwecja czy Norwegia, także w Polsce zaczynamy doceniać własne korzenie i budować lokalną dumę, czego świetnym dowodem są chociażby rynkowe sukcesy muzyki folkowej.
Białe plamy na transportowej mapie Polski
Rozwój wsi nie będzie jednak w pełni możliwy bez rozwiązania narastających problemów z infrastrukturą. Z perspektywy mieszkańców wielkich aglomeracji wykluczenie komunikacyjne może wydawać się kwestią marginalną, ale dla ludzi z mniejszych ośrodków dojazd do oddalonego o dwadzieścia kilometrów miasta powiatowego bywa przeszkodą nie do przekroczenia. Mimo rozwoju kolei w kraju nadal istnieje wiele tak zwanych “białych plam”, z których po prostu nie da się wyjechać, co czyni dowiezienie dziecka na zajęcia ogromnym wyzwaniem. Nadzieją napawają jednak dobre inicjatywy, takie jak kolej na północnym Mazowszu. Widok pełnych parkingów przy stacjach, jak na przykład w Zegrzu, to dowód na to, że społeczeństwo zaczęło budować siłę, której Wincenty Witos z pewnością by przyklasnął.