Program Inwestycji Strategicznych Polski Ład był dla wielu miast i gmin przełomowym instrumentem prorozwojowym. Dzięki bezzwrotnym dotacjom, pokrywającym od dziewięćdziesięciu pięciu do nawet dziewięćdziesięciu ośmiu procent kosztów, samorządy mogły budować drogi, żłobki czy obiekty sportowe bez powiększania własnego deficytu. Obecnie, po zakończeniu tego programu, głównym źródłem finansowania stały się fundusze pożyczkowe oraz wymagające procedury unijne.
W historii polskiego samorządu nie było do tej pory mechanizmu, który dawałby tak szerokie możliwości inwestycyjne podmiotom każdej wielkości. Jak powiedział Agencji Informacyjnej FABRYKA NEWSÓW prezydent Otwocka, Jarosław Margielski, brak konieczności zadłużania się był kluczowym atutem tego programu. Dziś główną alternatywą pozostają fundusze z KPO, które mają w dużej mierze formę oprocentowanych pożyczek służących głównie realizacji programów miejskich.
Choć warunki finansowe są korzystne, mechanizm ten w sposób nieunikniony powiększa ostateczne zadłużenie lokalnych budżetów.
Bariery biurokratyczne i zagrożenie dla lokalnych firm
Z kolei sięganie po standardowe fundusze unijne oznacza dla samorządów konieczność sprostania niezwykle rygorystycznym procedurom rozliczania. Prowadzenie obszernej dokumentacji to kolejne koszty i nierzadko konieczność realizowania projektów nie do końca odpowiadających faktycznym potrzebom, a jedynie dostosowanych do dostępnych akurat naborów. Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg również nałożony jest restrykcyjnymi ramami, co zamyka szanse na sfinansowanie wielu dużych inwestycji infrastrukturalnych. Koniec bezzwrotnych dotacji to także bezpośrednie uderzenie w rynek pracy – mniejsza liczba publicznych zleceń może postawić w niezwykle trudnej sytuacji lokalne firmy budowlane, które dają zatrudnienie mieszkańcom.
